Kurallar
Tavla (tavli, tabla), tek bir tahtada oynanan bir oyunlar ailesidir. Her gelenek kendi oyun setini bir maç içinde sırayla oynar. Zar Club’ın oynadığı kurallar bunlardır.
Ortak kurallar
- İki oyuncu, her birinin 15 pulu, 24 haneli bir tahta. Her oyunun kendi başlangıç dizilişi vardır (aşağıdaki resimler).
- İki zara göre oynarsın: her zar bir pulu o sayı kadar ilerletir ve bir pul iki zarı birden kullanabilir. Oynayabildiğin sürece iki zarı da oynamak zorundasın; yalnızca biri oynanabiliyorsa, mümkünse büyük olanı oyna.
- Çiftler dört kez oynanır: 3-3, dört kez 3 hamledir.
- Maçın ilk oyunu: her oyuncu bir zar atar; eşitlikte yeniden atılır. Büyük zarı atan başlar ve ardından iki zarı yeniden atar.
- Sonraki her oyuna bir önceki oyunun kazananı başlar.
- 15 pulunun tamamı evine girince taş toplamaya başlarsın: tam sayı bir pulu çıkarır, daha büyük bir sayı yalnızca en yüksek dolu hanenden pul çıkarır.
- Kazanmak 1 puandır; mars (kaybeden hiç pul toplamamışsa) 2 puandır. Katlama küpü ve üçlü puan yoktur. Çekilirsen, hiç pul toplamamışsan 2, aksi hâlde 1 puan verirsin.
Setlere göre
Set, bir maçtaki oyunların sırasıdır. Setin son oyunundan sonra sıra, biri maç uzunluğuna ulaşana kadar yeniden başlar.
Makedon seti
Makedon setiBirinci → İkinci → Üçüncü (Прва → Втора → Трета) = Tavla → Gul Bara → Plakoto
Oyunlar sıralarıyla anılır: Birinci, İkinci, Üçüncü (Прва, Втора, Трета). Maçlar 3, 5 veya 7 puanlıktır (varsayılan 5). Kapatılmış bir pul, diğer pulları toplamanı engellemez.
Bota karşı oyna: Makedon seti →Bulgar seti
Bulgar setiPrava → Gülbara → Tapa (Права → Гюлбара → Тапа) = Tavla → Gul Bara → Plakoto
Prava, Gülbara ve Tapa, bu sırayla. Maçlar 3, 5 veya 7 puanlıktır (varsayılan 5). Kapatılmış bir pul, diğer pulları toplamanı engellemez.
Bota karşı oyna: Bulgar seti →Yunan seti
Yunan setiPortes → Plakoto → Fevga (Πόρτες → Πλακωτό → Φεύγα) = Tavla → Plakoto → Fevga
Maçlar 3, 5 veya 7 puanlıktır (varsayılan 5). Plakoto’da pullarından biri kapatılmışken taş toplama durur.
Bota karşı oyna: Yunan seti →Türk seti
Türk setiYalnızca bir oyun — Portes ile aynı oyun — maç olarak oynanır, genellikle 5 puana (burada 3, 5 veya 7).
Bota karşı oyna: Türk seti →Oyunlar
Tavla
Makedon seti: Birinci · Bulgar seti: Prava · Yunan seti: Portes · Türk seti: Tavla
Senin Tavla’nın aynısı — Yunan setinde Portes, Makedon setinde Birinci, Bulgar setinde Prava adıyla, aynı kurallarla oynanır.
- Başlangıç: 24. hanende 2, 13. hanede 5, 8. hanede 3 ve 6. hanede 5 pul. Oyuncular zıt yönlerde ilerler.
- Rakibin tek pulunun bulunduğu haneye gelmek onu kırar: pul bara gider.
- Bardaki bir pul, başka bir şey oynamadan önce rakibin evinden oyuna yeniden girmelidir.
- İki veya daha fazla rakip pulun bulunduğu hane (kapı) sana kapalıdır.
- Kazanmak için 15 pulun tamamını ilk toplayan ol.
Gul Bara
Makedon seti: İkinci · Bulgar seti: Gülbara
- Başlangıç: 15 pulun tamamı birinci hanende, çapraz karşı köşelerde. İki oyuncu da tahtada aynı yönde ilerler.
- Kırma yoktur: tek bir pul hanesini tutar ve rakip oraya asla gelemez.
- Her oyuncunun kendi 4. atışından itibaren çiftler basamaklanır: 2-2 dört kez 2, ardından dört kez 3, dört kez 4, dört kez 5 ve dört kez 6 oynar; oynanabildiği yere kadar. İlk üç atışında çiftler normal oynanır.
- Basamaklama sırayla ilerler: o anki sayı oynanamadığında geri kalanı devredilir.
- Devredilen zarlar: oynayamadığın her sayı rakibine geçer; rakip, kendi atışından önce bunlardan oynayabildiğini oynar. İkinizin de oynayamadığı kaybolur.
Plakoto
Makedon seti: Üçüncü · Bulgar seti: Tapa · Yunan seti: Plakoto
Türkçede benzer bir oyun Hapis adıyla bilinir.
- Başlangıç: 15 pulun tamamı başlangıç hanende, karşı köşelerde. Oyuncular zıt yönlerde ilerler.
- Kırma yoktur: rakibin tek pulunun bulunduğu haneye gelmek onu kapatır. Pullarından biri üstünde durduğu sürece o pul hareket edemez.
- Ana taşın, başlangıç hanendeki son pulundur. Ana taşın kapatılırsa, kapatan oyuncu kendi başlangıç hanesi boşalır boşalmaz mars (2 puan) kazanır — hane zaten boşsa hemen.
- İki ana taş da kapatılmışsa oyun berabere biter: 0–0. Setin bir sonraki oyunu, yeni bir açılış atışıyla başlar.
- Pullarından biri kapatılmışken taş toplama: Makedon ve Bulgar setlerinde diğer pulları toplamaya devam edersin; Yunan setinde taş toplama, kapatma kalkana kadar bekler.
Fevga
Yunan seti: Fevga — setin üçüncü oyunu
- Başlangıç: 15 pulun tamamı birinci hanende, çapraz karşı köşelerde. İki oyuncu da tahtada aynı yönde ilerler.
- Kırma yoktur: tek bir pul, hanesini rakibe kapatır.
- İlk pul: pullarından biri rakibin başlangıç hanesini geçene kadar, birinci hanenden yalnızca o tek pul ayrılabilir.
- Çiftler dört sıradan hamledir (basamaklama yok). Oynayamadığın sayı kaybolur.
- Altı hanelik duvar yasaktır: arkasında hâlâ bir rakip pul varken başlangıç çeyreğinin altı hanesinin tamamını, ya da rakibin başlangıç hanesinde hâlâ pul varken o hanenin hemen önündeki altı hanenin tamamını tutarak sıranı bitiremezsin.
- Mümkün olduğunda hamlen rakibe en az bir geçerli hamle bırakmalıdır.
Adil zarlar
- Her atış, kriptografik olarak güvenli bir rastgele sayı üretecinden yeni bir çekiliştir ve 1’den 6’ya her sayı tam olarak eşit olasılıklıdır.
- Çevrimiçi oyunlarda zarlar sunucularımızda atılır. Cihazın bir atışı ancak atıldığı anda öğrenir — asla önceden değil.
- Bota karşı zarlar aynı şekilde, tarayıcında atılır.
- Zarlar hiç kimse için ayarlanmaz: ne puana göre, ne yeni oyunculara, ne de bota.
- Bot seninle aynı zarları alır ve bir sonraki atışı bilmez: olası 21 atışın hepsini tartar.
Bu bir çeviridir; sürümler arasında fark olursa İngilizce sürüm geçerlidir.